ปัจจุบันการที่จะมีบ้านในพื้นที่มาก ๆ เป็นไปได้ค่อนข้างยาก เพราะราคาที่ดินนับวันจะสูงขึ้น ๆ ที่อยู่อาศัยจึงถูก สร้างขึ้นในรูป ตึกแถว (townhouse) หรืออาคารชุด (condomenium) โอกาสที่จะทำสวนสวย ๆ บนพื้นที่จึงเป็นไปได้ยาก อย่างไรก็ตามใน อาคารดังกล่าวข้างต้น ก็มีพื้นที่ที่จะจัดสวนได้ เพราะอาคารส่วนใหญ่มักจะมีดาดฟ้าชั้นบนสุด เป็นพื้นที่โล่ง แม้แต่อาคารชุดก็จะมีระเบียง (balcony) ที่จะจัดตกแต่งได้เช่นกัน
พื้นที่บนดาดฟ้า อาจจะแบ่งเป็นส่วน ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง เช่น ทำห้องพักผ่อน ห้องทำงาน บริเวณตากผ้า และบริเวณที่จะตกแต่งเป็นที่พักผ่อนภายนอก ซึ่งการจัดแบ่งพื้นที่จะต้องพิจารณาความเหมาะสมที่จะให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมทั้งพิจารณาว่าจะจัดสวนลงในพื้นที่หรือจัดสวนโดยใช้ไม้กระถางตกแต่ง น้ำหนักของสวนจะต้องพอเหมาะกับ โครงสร้างของตัว อาคาร ถ้าหากอาคารไม่ได้คำนวณเผื่อไว้สำหรับการจัดสวนด้วย ก็ควรจะหลีกเลี่ยง การจัดสวน ที่ใช้องค์ประกอบ ในการจัด ซึ่งหนักเกินไป นอกจากนี้จะต้องพิจารณาถึงทางระบายน้ำเมื่อมีการรดน้ำต้นไม้ มีเหตุเกิดขึ้นได้เสมอเมื่อรดน้ำต้นไม้บนดาดฟ้า แล้วน้ำไหลลงมา รบกวนคนอยู่ข้างล่าง ซึ่งเป็นการไม่ถูกต้อง
รูปแบบของการจัดสวนบนดาดฟ้าจะต้องพิจารณาถึงความเรียบง่ายทั้งการก่อสร้างและการดูแล รักษา พรรณไม้ที่เลือกใช้ ควรเป็นไม้ที่ชอบอากาศร้อนทนลม และทนแล้งได้พอสมควรรวมถึงต้องสามารถเจริญเติบโตได้ในพื้นที่จำกัด เช่น ในกระบะ หรือในกระถาง
การจัดสวนมีจุดมุ่งหมายเพื่อดึงธรรมชาติเข้ามาสู่ตัวเรา ดังนั้นบริเวณดาดฟ้าที่มีรั้วเดิมเป็นคอนกรีต ก็ควรจะเปลี่ยนแปลงทำเป็น รั้วไม้และในส่วนที่จะใช้เป็นที่พักผ่อนนั่งเล่น นอนเล่น ก็ควรจะทำหลังคาระแนง หรือหลังคาทึบบางส่วน เพื่อป้องกันแสงแดดจัด จัดวางจุดนั่งเล่นในบริเวณนี้ หากต้องการปลูกพรรณไม้ลงในพื้นที่ก็สามารถทำกระบะเตี้ย ๆ เป็นระยะ ตามจุดที่ต้องการ หรือทำเป็นรูปต่าง ๆ
พื้นที่บนดาดฟ้า อาจจะแบ่งเป็นส่วน ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง เช่น ทำห้องพักผ่อน ห้องทำงาน บริเวณตากผ้า และบริเวณที่จะตกแต่งเป็นที่พักผ่อนภายนอก ซึ่งการจัดแบ่งพื้นที่จะต้องพิจารณาความเหมาะสมที่จะให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมทั้งพิจารณาว่าจะจัดสวนลงในพื้นที่หรือจัดสวนโดยใช้ไม้กระถางตกแต่ง น้ำหนักของสวนจะต้องพอเหมาะกับ โครงสร้างของตัว อาคาร ถ้าหากอาคารไม่ได้คำนวณเผื่อไว้สำหรับการจัดสวนด้วย ก็ควรจะหลีกเลี่ยง การจัดสวน ที่ใช้องค์ประกอบ ในการจัด ซึ่งหนักเกินไป นอกจากนี้จะต้องพิจารณาถึงทางระบายน้ำเมื่อมีการรดน้ำต้นไม้ มีเหตุเกิดขึ้นได้เสมอเมื่อรดน้ำต้นไม้บนดาดฟ้า แล้วน้ำไหลลงมา รบกวนคนอยู่ข้างล่าง ซึ่งเป็นการไม่ถูกต้อง
รูปแบบของการจัดสวนบนดาดฟ้าจะต้องพิจารณาถึงความเรียบง่ายทั้งการก่อสร้างและการดูแล รักษา พรรณไม้ที่เลือกใช้ ควรเป็นไม้ที่ชอบอากาศร้อนทนลม และทนแล้งได้พอสมควรรวมถึงต้องสามารถเจริญเติบโตได้ในพื้นที่จำกัด เช่น ในกระบะ หรือในกระถาง
การจัดสวนมีจุดมุ่งหมายเพื่อดึงธรรมชาติเข้ามาสู่ตัวเรา ดังนั้นบริเวณดาดฟ้าที่มีรั้วเดิมเป็นคอนกรีต ก็ควรจะเปลี่ยนแปลงทำเป็น รั้วไม้และในส่วนที่จะใช้เป็นที่พักผ่อนนั่งเล่น นอนเล่น ก็ควรจะทำหลังคาระแนง หรือหลังคาทึบบางส่วน เพื่อป้องกันแสงแดดจัด จัดวางจุดนั่งเล่นในบริเวณนี้ หากต้องการปลูกพรรณไม้ลงในพื้นที่ก็สามารถทำกระบะเตี้ย ๆ เป็นระยะ ตามจุดที่ต้องการ หรือทำเป็นรูปต่าง ๆ
การจัดสวนประเภทนี้ส่วนใหญ่จะจัดเพื่อแก้ปัญหา เนื้อที่และจัดตามสภาพแวดล้อม สวนลักษณะนี้อาจพบได้ในบักษณะพื้นที่ราบสูงเป็นเนินเขา หรือการปลูกสร้างบ้านเรือนตามไหล่เขา ส่วนใหญ่ก็จะทำกำแพงดินหรือเขื่อนกั้นดินไม่ให้พังทลายลงไป ในส่วนของกำแพงอาจประดับด้วยดอกไม้หลากหลาย เพื่อให้ดูสวยงาม สำหรับการแก้ปัญหาพื้นที่เราสามารถจัดสวนผนัง หรือ wall garden ได้ก็คือจัดเป็นลักษณะเป็นทางแคบยาว ๆ หรือเป็นแนวนอนตามธรรมดาแต่ถ้าแน่นเกินไป ก็จะดูไม่สวยงาม เนื่องจากเนื้อที่น้อยเกินไป เราก็อาจจัดเป็นสวนแนวตั้ง จะตั้งขึ้นเหมือนสวนผนัง ก็จะดูสวยกว่า
สวนถาดเป็นสวนขนาดเล็ก ( Miniature garden ) ซึ่งเป็นการจัดโดยลอกเลียนสวนที่ธรรมชาติสร้างขึ้น หรือจำลองทิวทัศน์ธรรมชาติทางศิลป์ โดยการย่อส่วน ( Reduce in Scale ) มาไว้ในภาชนะทึบแสงก้นตื้นและปากกว้าง ให้สวยงามมีชีวิตชีวาเหมือนจริง เช่น การจำลองทิวทัศน์น้ำตก ภูเขากลางน้ำ เกาะแก่งชายน้ำ ฯลฯ
ประโยชน์ด้านการศึกษา : การจัดสวนถาด สวนหย่อม ผู้จัดต้องมีความรู้และเข้าใจทฤษฎี รู้วิธีปฏิบัติและสามารถปฏิบัติได้จริง เป็นการนำเอาความงามของพืชพรรณกับความงามขององค์ประกอบต่างๆ ที่ใช้ในการจัดสวนมาประกอบกันให้เกิด รูปทรง เส้น ที่ว่าง สีสัน ผิวพรรณ จุดเด่น จุดสมดุล ความกลมกลืนและสาระเรื่องราว
ประโยชน์ด้านจิตใจ : ผู้จัดจะเกิดความเพลิดเพลิน เกิดความภาคภูมิใจในผลงานของตน ส่วนผู้ชมหรือผู้ที่ได้พบเห็นสวนถาดที่จัด ความงามจะช่วยโน้มน้าวจิตใจของผู้ชมให้เกิดสุนทรียภาพ มีความสุขทางใจ ช่วยผ่อนคลายความเครียดได้อีกทางหนึ่ง
ประโยชน์ด้านเศรษฐกิจ : การจัดสวนถาดเพื่อจำหน่าย หรือบริการให้เช่าผู้จัดสวนถาดสามารถยึดเป็นอาชีพได้
แนวคิดการจัดสวนถาด
ความงามของสวนที่ธรรมชาติสร้างขึ้น หมายถึง ความงามของทิวทัศน์ตามธรรมชาติ เช่น ทิวทัศน์ของน้ำตกธรรมชาติ ทิวทัศน์ของหุบเขาลำห้วยลึก ทิวทัศน์ของชายหาด ทิวทัศน์ของเกาะกลางทะเล ฯลฯ และยังหมายถึง ลักษณะ ความงามของการจัดองค์ประกอบสวนอีกด้วย เช่น ลักษณะของน้ำตกธารน้ำไหล กลุ่มพืชพรรณที่งอกงาม ริมธารน้ำ ฯลฯ ลักษณะความงามของธรรมชาติ นักจัดสวนต้องสังเกตและพิจารณาเพื่อต้องการลอกเลียนแบบการจัดสวนของ ธรรมชาติที่ใช้ในการจัดสวนถาด ภาพ ความงามของสวนที่ธรรมชาติสร้างขึ้น
ความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์การจัดสวนถาดจะถูกนำไป ใช้ในการจัดสวนถาด ผู้จัดสวนถาดต้องศึกษาค้นหาความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์ ความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ (physiology of plants) ที่นำมาใช้ในการจัดสวนถาด ได้แก่ความงามด้านรูปทรง สี และผิว นักจัดสวนถาดศึกษาค้นหาความงามของด้านสรีรศาสตร์ของพืชจากนั้น จึงนำเอาความงามมาใช้จัดสวนถาด วิธีการนำมาใช้ได้แก่ การจัดวาง พืชพรรณให้เห็นส่วนที่สวยงาม ความงามด้านรูปทรงของพืชพรรณ ได้แก่ ความคดโค้งของลำต้น ความอ่อนช้อยของกิ่งก้านและใบ รูปทรงแปลกและสะดุดตา รูปทรงกะทัดรัดเป็นต้นความงามด้านผิวของพืชพรรณ ได้แก่ ผิวของลำต้นกิ่งก้านและใบ ลักษณะผิวแบ่งออกเป็นผิวละเอียด ผิงปานกลางและผิวหยาบ การเลือก พืชพรรณจะเลือกเฉพาะผิวละเอียดหรือผิวปานกลางจะไม่ใช้ผิวหยาบ เพราะใบใหญ่เกินไป ไม่เหมาะที่จะใช้จัดสวนถาด
ความงามด้านรูปทรงของวัสดุอุปกรณ์ เช่น ความงามด้านรูปร่างทรวดทรงของหิน และรากไม้ ความงามด้านรูปทรงของหิน ได้แก่ ลักษณะเว้าแหว่งมีส่วนยื่นล้ำออกมาเหมือนหน้าผา มีลักษณะเป็นโพรง หรือถ้ำ ฯลฯ ความงามค้านรูปทรงของรากไม้ตอไม้ ได้แก่ ลักษณะคดโค้งอ่อนช้อยลักษณะเป็นร่องน้ำ เป็นรู เป็นโพรง ฯลฯ
การจัดสวนถาดให้เกิดความสวยงาม ทำได้โดยการนำเอาความงามของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์ประกอบสวนมาประกอบเข้ากันอย่างมีศิลปะ การจัดสวนถาด จึงต้องนำความงามของศิลป์มาใช้ องค์ประกอบของศิลป์ ได้แก่ เส้น รูปทรง ที่ว่าง สีและผิว ความงามของศิลป์ ได้แก่ จุดเด่น จุดสมดุล ช่วงจังหวะ ความกลมกลืน และความแตกต่าง หลักสำคัญอย่างหนึ่งของการจัดสวนถาด ได้แก่ การจัดให้เกิดองค์ประกอบของศิลป์และความงามของศิลป์ ในขณะการจัดสวนถาดต้องใช้เชาวน์และอารมณ์เข้ามาช่วยซึ่งจะช่วยให้เกิด ความสวยงามและมีชีวิตชีวา ผลงานการจัดสวนถาดที่ปรากฏจะแสดงให้เห็น ถึงเชาวน์อารมณ์ของผู้จัด การใช้เชาวน์ หมายถึงการใช้ปัญญาปฏิภาณไหวพริบ ให้ผู้จัดใช้ความรู้สึกนึกคิดของตนเอง และในขณะจัดสวนถาดผู้จัดต้องมีอารมณ์ดี ร่าเริงเบิกบาน ไร้กังวลใด ๆ และสนุกเพลิดเพลินอยู่กับการจัดสวนถาด จะช่วยให้ผลงานจัดสวนถาดเกิดความสวยงาม
ประโยชน์ด้านการศึกษา : การจัดสวนถาด สวนหย่อม ผู้จัดต้องมีความรู้และเข้าใจทฤษฎี รู้วิธีปฏิบัติและสามารถปฏิบัติได้จริง เป็นการนำเอาความงามของพืชพรรณกับความงามขององค์ประกอบต่างๆ ที่ใช้ในการจัดสวนมาประกอบกันให้เกิด รูปทรง เส้น ที่ว่าง สีสัน ผิวพรรณ จุดเด่น จุดสมดุล ความกลมกลืนและสาระเรื่องราว
ประโยชน์ด้านจิตใจ : ผู้จัดจะเกิดความเพลิดเพลิน เกิดความภาคภูมิใจในผลงานของตน ส่วนผู้ชมหรือผู้ที่ได้พบเห็นสวนถาดที่จัด ความงามจะช่วยโน้มน้าวจิตใจของผู้ชมให้เกิดสุนทรียภาพ มีความสุขทางใจ ช่วยผ่อนคลายความเครียดได้อีกทางหนึ่ง
ประโยชน์ด้านเศรษฐกิจ : การจัดสวนถาดเพื่อจำหน่าย หรือบริการให้เช่าผู้จัดสวนถาดสามารถยึดเป็นอาชีพได้
แนวคิดการจัดสวนถาด
ความงามของสวนที่ธรรมชาติสร้างขึ้น หมายถึง ความงามของทิวทัศน์ตามธรรมชาติ เช่น ทิวทัศน์ของน้ำตกธรรมชาติ ทิวทัศน์ของหุบเขาลำห้วยลึก ทิวทัศน์ของชายหาด ทิวทัศน์ของเกาะกลางทะเล ฯลฯ และยังหมายถึง ลักษณะ ความงามของการจัดองค์ประกอบสวนอีกด้วย เช่น ลักษณะของน้ำตกธารน้ำไหล กลุ่มพืชพรรณที่งอกงาม ริมธารน้ำ ฯลฯ ลักษณะความงามของธรรมชาติ นักจัดสวนต้องสังเกตและพิจารณาเพื่อต้องการลอกเลียนแบบการจัดสวนของ ธรรมชาติที่ใช้ในการจัดสวนถาด ภาพ ความงามของสวนที่ธรรมชาติสร้างขึ้น
ความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์การจัดสวนถาดจะถูกนำไป ใช้ในการจัดสวนถาด ผู้จัดสวนถาดต้องศึกษาค้นหาความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์ ความงามด้านสรีรศาสตร์ของพืชพรรณ (physiology of plants) ที่นำมาใช้ในการจัดสวนถาด ได้แก่ความงามด้านรูปทรง สี และผิว นักจัดสวนถาดศึกษาค้นหาความงามของด้านสรีรศาสตร์ของพืชจากนั้น จึงนำเอาความงามมาใช้จัดสวนถาด วิธีการนำมาใช้ได้แก่ การจัดวาง พืชพรรณให้เห็นส่วนที่สวยงาม ความงามด้านรูปทรงของพืชพรรณ ได้แก่ ความคดโค้งของลำต้น ความอ่อนช้อยของกิ่งก้านและใบ รูปทรงแปลกและสะดุดตา รูปทรงกะทัดรัดเป็นต้นความงามด้านผิวของพืชพรรณ ได้แก่ ผิวของลำต้นกิ่งก้านและใบ ลักษณะผิวแบ่งออกเป็นผิวละเอียด ผิงปานกลางและผิวหยาบ การเลือก พืชพรรณจะเลือกเฉพาะผิวละเอียดหรือผิวปานกลางจะไม่ใช้ผิวหยาบ เพราะใบใหญ่เกินไป ไม่เหมาะที่จะใช้จัดสวนถาด
ความงามด้านรูปทรงของวัสดุอุปกรณ์ เช่น ความงามด้านรูปร่างทรวดทรงของหิน และรากไม้ ความงามด้านรูปทรงของหิน ได้แก่ ลักษณะเว้าแหว่งมีส่วนยื่นล้ำออกมาเหมือนหน้าผา มีลักษณะเป็นโพรง หรือถ้ำ ฯลฯ ความงามค้านรูปทรงของรากไม้ตอไม้ ได้แก่ ลักษณะคดโค้งอ่อนช้อยลักษณะเป็นร่องน้ำ เป็นรู เป็นโพรง ฯลฯ
การจัดสวนถาดให้เกิดความสวยงาม ทำได้โดยการนำเอาความงามของพืชพรรณ และวัสดุอุปกรณ์ประกอบสวนมาประกอบเข้ากันอย่างมีศิลปะ การจัดสวนถาด จึงต้องนำความงามของศิลป์มาใช้ องค์ประกอบของศิลป์ ได้แก่ เส้น รูปทรง ที่ว่าง สีและผิว ความงามของศิลป์ ได้แก่ จุดเด่น จุดสมดุล ช่วงจังหวะ ความกลมกลืน และความแตกต่าง หลักสำคัญอย่างหนึ่งของการจัดสวนถาด ได้แก่ การจัดให้เกิดองค์ประกอบของศิลป์และความงามของศิลป์ ในขณะการจัดสวนถาดต้องใช้เชาวน์และอารมณ์เข้ามาช่วยซึ่งจะช่วยให้เกิด ความสวยงามและมีชีวิตชีวา ผลงานการจัดสวนถาดที่ปรากฏจะแสดงให้เห็น ถึงเชาวน์อารมณ์ของผู้จัด การใช้เชาวน์ หมายถึงการใช้ปัญญาปฏิภาณไหวพริบ ให้ผู้จัดใช้ความรู้สึกนึกคิดของตนเอง และในขณะจัดสวนถาดผู้จัดต้องมีอารมณ์ดี ร่าเริงเบิกบาน ไร้กังวลใด ๆ และสนุกเพลิดเพลินอยู่กับการจัดสวนถาด จะช่วยให้ผลงานจัดสวนถาดเกิดความสวยงาม
การจัดสวน คือกิจกรรมที่เป็นศาสตร์ศิลป์และงานฝีมือที่เกี่ยวกับการปลูกและดูแลพืชรวมถึงสภาพแวดล้อมเพื่อสร้างบรรยากาศที่สวยงาม โดยทั่วไปแล้วจะเป็นกิจกรรมในบริเวณที่อยู่อาศัย ในบริเวณที่เรียกว่าสวน
การจัดสวนอาจทำนอกบริเวณที่อยู่อาศัยก็ได้เช่น สวนสาธารณะ สวนพฤกษาศาสตร์ บริเวณสถานที่ท่องเที่ยว บริเวณโรงแรม/ห้างร้าน/บริษัท/หน่วยงานต่างๆ
การจัดสวนทั่วไปแล้วจะทำกลางแจ้งและทำบนดินแต่ก็อาจทำในร่มได้เช่น การจัดสวนในเรือนกระจก หรืออาจทำในน้ำได้การปลูกเลี้ยงสระบัว หรือแม้แต่การทำสวนพืชรากอากาศ
การจัดสวนอาจทำได้หลายรูปแบบเช่น สวนดอกไม้ สวนหิน สวนที่มีลักษณะที่สมดุลเช่นการจัดสวนแบบยุโรป หรือ ลักษณะการผสมผสานความไม่สมดุลเช่นการจัดสวนแบบญี่ปุ่น เป็นต้น
นอกเหนือจากการตกแต่งบ้านให้สวยงามแล้ว การจัดสวนก็มีส่วนสำคัญที่ช่วยให้บ้านน่าอยู่น่าอาศัย เพราะการที่เรามีสวนที่สวยงามจะทำให้เรารู้สึกว่าบ้านของเรานั้นหน้าอยู่
ประโยชน์และความสำคัญในการจัดสวน
1.เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดีให้เกืดขึน
2.เพื่อพัฒนาความคิดของผู้จัดสวนอยู่เสมอ
3.เพื่อความสวยงามในที่นั้นๆ
การจัดสวนอาจทำนอกบริเวณที่อยู่อาศัยก็ได้เช่น สวนสาธารณะ สวนพฤกษาศาสตร์ บริเวณสถานที่ท่องเที่ยว บริเวณโรงแรม/ห้างร้าน/บริษัท/หน่วยงานต่างๆ
การจัดสวนทั่วไปแล้วจะทำกลางแจ้งและทำบนดินแต่ก็อาจทำในร่มได้เช่น การจัดสวนในเรือนกระจก หรืออาจทำในน้ำได้การปลูกเลี้ยงสระบัว หรือแม้แต่การทำสวนพืชรากอากาศ
การจัดสวนอาจทำได้หลายรูปแบบเช่น สวนดอกไม้ สวนหิน สวนที่มีลักษณะที่สมดุลเช่นการจัดสวนแบบยุโรป หรือ ลักษณะการผสมผสานความไม่สมดุลเช่นการจัดสวนแบบญี่ปุ่น เป็นต้น
นอกเหนือจากการตกแต่งบ้านให้สวยงามแล้ว การจัดสวนก็มีส่วนสำคัญที่ช่วยให้บ้านน่าอยู่น่าอาศัย เพราะการที่เรามีสวนที่สวยงามจะทำให้เรารู้สึกว่าบ้านของเรานั้นหน้าอยู่
ประโยชน์และความสำคัญในการจัดสวน
1.เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดีให้เกืดขึน
2.เพื่อพัฒนาความคิดของผู้จัดสวนอยู่เสมอ
3.เพื่อความสวยงามในที่นั้นๆ



